Nowe zasady gry i przepisy, które mogą znacząco wpłynąć na obraz współczesnej siatkówki, zostały pokrótce przedstawione podczas programu #7 Strefa w Polsacie Sport 1. To właśnie tam zaprezentowano kierunki zmian, nad którymi pracuje Komisja Sędziowska i Przepisów Gry FIVB. Mają one zostać przetestowane między innymi podczas tegorocznych rozgrywek Siatkarskiej Ligi Narodów. Jedną z innowacji ma być nowa funkcja libero, który będzie mógł serwować za jednego z zawodników.
Światowa federacja siatkówki (FIVB) coraz bardziej chce dostosowywać przepisy do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości w siatkówce. Część zaproponowanych modyfikacji zobaczymy już tego lata w praktyce – podczas rozgrywek Siatkarskiej Ligi Narodów oraz mistrzostw świata U-17. Inne rozwiązania nadal pozostają na etapie dyskusji – na kolejne lata.
Jak podkreślono, przedstawiony materiał ma charakter roboczy. Mowa o kierunkach prac i testach, a nie o ostatecznych decyzjach. Wydział Sędziowski PZPS przygotował tłumaczenie zmian, które trafiło już do sędziów szczebla centralnego w ramach cyklu Volley SPOT. Postaramy się je pokrótce wyjaśnić.
Większa płynność gry i nowa funkcja libero
Proponowane zmiany wyraźnie zmierzają w stronę zwiększenia płynności gry i całego widowiska. Jednym z kluczowych pomysłów jest większa swoboda ustawienia zespołu przyjmującego. Drużyny będą mogły korygować ustawienie nawet po gwizdku na zagrywkę. Nie będzie to błędem. Istotną nowością ma być również zwiększenie limitu zmian w secie – z obecnych sześciu do ośmiu. To rozwiązanie może mieć ogromne znaczenie taktyczne, zwłaszcza w końcówkach partii.
Największą i chyba dość zaskakującą zmianą jest nowa funkcja dotycząca zawodników libero. FIVB chce rozszerzyć uprawnienia siatkarzy i siatkarek grających na tej pozycji, co może zmienić sposób konstruowania akcji. Libero będzie mógł zagrywać zgodnie z wolą trenera, ale tylko zamiast jednego, wyznaczonego zawodnika z pola. Gdy zespół ma dwóch libero, tylko jeden będzie uprawniony do zagrywania. Libero będzie mógł także wystawiać piłkę w każdej sytuacji, również sposobem górnym ze swojej strefy ataku, co jest dużą zmianą w kontekście obecnych regulacji. Dodatkowo testowane będzie uznanie sufitu za część boiska w określonych sytuacjach, a także nowe podejście do kontaktu piłki z siatką.
Modyfikacja systemu challenge
Wyraźny nacisk położono na modernizację systemu challenge. Trenerzy mają otrzymać możliwość zaznaczania w czasie rzeczywistym potencjalnych sytuacji do weryfikacji na tabletach i wyboru jednej do sprawdzenia po akcji. Weryfikowane będą mogły być także tzw. „obcierki” w przyjęciu i obronie, które dotąd budziły wiele kontrowersji. One mogą być sprawdzane w polskich ligach, ale na arenie międzynarodowej do tej pory nie były weryfikowane. Nie będzie też można brać czasu dla swojej drużyny od razu po challange’u.
Zmiany obejmą również pracę sędziów – ograniczenie użycia gwizdka czy doprecyzowanie zasad komunikacji z trenerami. Sędziowie nie będą musieli w wielu przypadkach używać gwizdka na zakończenie wymiany np. piłka boisko/aut (piłka lądująca bezpośrednio na podłożu). Tylko pierwszy trener będzie mógł poprosić pierwszego sędziego o wytłumaczenie danej decyzji. Reszta modyfikacji może się pojawić dopiero w kolejnych latach.
Zmiany testowane w VNL 2026:
- jeszcze większa swoboda ustawienia zespołu przyjmującego (zmiany możliwe po gwizdku)
- limit zmian w secie zwiększony z 6 do 8
- skład zespołu – musi być zgłoszony jeden libero przy czternastu zawodnikach
- zezwolenie na kontakt piłki z siatką na całej długości i z antenką (w określonych warunkach)
- nowe uprawnienia libero – może zagrywać za wybranego zawodnika, może również rozgrywać palcami odbiciem górnym w strefie ataku
- sufit jako część boiska, nie będzie przerywania akcji (w określonych sytuacjach)
- zaznaczanie sytuacji challenge na tabletach w czasie rzeczywistym przez trenerów
- możliwość weryfikacji „obcierek”
- ograniczenia w braniu przerw na życzenie trenerów po challenge’u
- ograniczenie użycia gwizdka przez sędziów
- doprecyzowane zasady rozmowy trenera z sędzią pierwszym – tłumaczenie swojej decyzji.
Pomysły na przyszłość:
- jeżeli zawodnik nie przyzna się do dotknięcia piłki wykrytego challenge’em – ostrzeżenie, kolejna sytuacja – czerwona kartka
- blokujący może dotknąć siatki przy obracaniu się po bloku (pod górną taśmą)
- kiwki tylko „plażowe” (sztywnymi palcami)
Zobacz również:
Liga Narodów znów zawita do Polski! To tu zagra reprezentacja Polski
